Thực tế, người hâm mộ biết rõ về các võ sĩ nhiều hơn hiểu trọng tài MMA thực sự làm gì, xuất phát từ đâu. Trong lịch sử 30 năm phát triển của bộ môn MMA, trong khi các thế hệ võ sĩ thay đổi thậm chí theo từng tháng thì những vấn đề về trọng tài vẫn là một đề tài bí ẩn với khán giả.
Không có một quy chuẩn rõ ràng cho vai trò trọng tài MMA
Chính bản thân bộ môn MMA vẫn chưa có một hệ thống quản lý quy chuẩn quốc tế. Khái niệm “làng MMA thế giới” hiện nay vẫn đang được quản lý bởi các tổ chức nhỏ lẻ mang tầm quốc gia hay thậm chí được quản lý bởi từng giải đấu riêng lẻ.
Vậy nên, câu hỏi “làm gì để trở thành trọng tài” không có một câu trả lời chính xác. Dĩ nhiên vẫn có nhiều điều kiện bắt buộc như thông hiểu về luật thi đấu, có kinh nghiệm phán đoán và xử lý các tình huống khác nhau… Nhưng về mặt thủ tục thì không có con đường nào thống nhất cả.
Ở Mỹ, các trọng tài MMA phải có chứng chỉ COMMAND (viết tắt của Certification of Officials for Mixed Martial Arts National Development). Nhưng bản thân COMMAND lại là một trường đào tạo tư nhân của trọng tài huyền thoại John McCarthy, được các tổ chức quản lý thể thao của Mỹ chấp nhận chọn làm đơn vị uy tín trong việc cấp phép hoạt động cho các trọng tài.
Thực tế, chứng chỉ của COMMAND mang ý nghĩa về uy tín nhiều hơn quyền lực hành chính, bởi lẽ trọng tài MMA ở nhiều nước trên thế giới (kể cả những quốc gia không chịu sự ràng buộc từ luật thể thao Mỹ, chẳng hạn như Trung Quốc, Anh…) cũng theo học và lấy chứng chỉ này để khẳng định trình độ.
Tuy vậy, trong hướng dẫn của COMMAND cũng khẳng định rằng chứng chỉ này chỉ chứng tỏ bạn được trường đào tạo của COMMAND công nhận đủ trình độ. Nó không đồng nghĩa với việc bạn có quyền hoạt động ở bất cứ nơi đâu với tư cách trọng tài. Việc đó tùy thuộc vào luật pháp ở nơi tổ chức giải đấu có tôn trọng uy tín của COMMAND hay không.
Trọng tài MMA nên xuất thân từ võ sĩ hoặc HLV
Đây là điều được chính huyền thoại John McCarthy khẳng định cũng như nhận sự ủng hộ từ rất nhiều đồng nghiệp, bao gồm những cái tên đình đám như Herb Dean hay Mario Yamasaki.
Dù được đào tạo khá kỹ lưỡng nhưng thực tế luôn phức tạp hơn lý thuyết, trọng tài MMA phải làm việc với một tốc độ và sự tập trung khủng khiếp để phân tích, phán đoán và đưa ra nhiều quyết định quan trọng, thậm chí có thể bóp méo kết quả thật của trận đấu. Chỉ riêng việc phán đoán một võ sĩ "vẫn còn đang tập trung bảo vệ cơ thể khỏi trận đòn" hay đang ôm đầu nằm vô thức dưới sàn khi đối thủ đang "giã gạo" đã đòi hỏi rất nhiều kinh nghiệm thi đấu để nắm chắc.
Hơn bất cứ ai, một võ sĩ sẽ hiểu sự thật trên sàn đấu. Một trọng tài MMA nên xuất thân từ võ sĩ ở đẳng cấp càng cao càng tốt, thời gian thi đấu càng nhiều càng tốt. Họ chính là phòng tuyến cuối cùng của võ sĩ, là bức tường ngăn cách giữa lồng bát giác và bệnh viện. Sự nghiệp của võ sĩ hay sự tồn tại của cả một giải đấu thậm chí có thể bị hủy hoại bởi một sai lầm dẫn đến chết người của trọng tài.
Những sai lầm chết người của trọng tài MMA thế giới.
Kinh nghiệm thi đấu sẽ cho trọng tài kiến thức quý giá ở rất nhiều vấn đề khác nhau. Việc di chuyển hay tư thế của trọng tài trên sàn đấu cũng chịu ảnh hưởng bởi cách nhìn nhận của trọng tài, phán đoán xem hai võ sĩ sẽ có hướng di chuyển như thế nào, trận đấu có thể diễn ra theo kịch bản nào... Bởi lẽ mọi va chạm dù vô ý giữa võ sĩ với trọng tài đều có thể làm trận đấu bị sai lệch.
Mặt khác, chính trọng tài cũng biết các chiêu trò của võ sĩ, chẳng hạn như cố nhả rơi bảo hộ hàm để câu giờ, tapout giả bằng một cú chạm nhẹ để đối phương buông bỏ (nhưng trọng tài chưa ra dấu hiệu dừng) - cũng chính là thủ thuật Conor McGregor đã làm khi bị Khabib Nurmagomedov "hành" dưới sàn nhưng cả Khabib lẫn trọng tài đều mặc kệ.
Trọng tài đòi hỏi một cái đầu cực lạnh và thái độ bất chấp dư luận
Khoảng cách giữa đúng và sai trong phán quyết của trọng tài rất mong manh. Arash Makazi - một phóng viên MMA nổi tiếng của ESPN và cũng là người được cấp giấy phép COMMAND kể: "Trong các buổi dạy, John McCarthy đưa ra rất nhiều nhận định mà nếu bạn không hiểu rõ, bạn có thể tưởng rằng nó trái ngược nhau hoàn toàn.
Có lúc, ông ấy dạy rằng trọng tài là nhân tố quan trọng nhất để đảm bảo võ sĩ, đảm bảo họ thi đấu thể thao chứ không phải giết nhau. Nhưng có lúc ông ấy lại nói một vết cắt chẳng là gì cả. MMA là vậy, và máu chỉ là giọt mồ hôi pha chút mực đỏ thôi."
Trọng tài có thể khiến một trận đấu được dừng đứng lúc, đảm bảo an toàn cho võ sĩ nhưng cũng có thể hủy hoại một cuộc đối đầu đáng chú ý chỉ vì phán đoán sai thời điểm. Đôi khi, những quyết định của trọng tài có thể chống lại ước muốn của cả một cộng đồng người hâm mộ. Trận đấu đình đám giữa Conor McGregor và Khabib Nurmagomedov hồi UFC 229 là một ví dụ. Cụ thể, siêu sao người Ireland đã có những pha lên gối vào đầu đối thủ khi cả hai đang trong trạng thái grounding (địa chiến).
Về lý thuyết, đây là một đòn cấm nghiêm trọng. Tuy vậy Herb Dean đã bỏ qua để trận đấu cứ thế tiếp diễn và dĩ nhiên hứng không ít búa rìu dư luận. Sau đó, anh chỉ giải thích: "Pha đòn của McGregor hoàn toàn không gây bất lợi cho Khabib. Việc tạm hoãn trận đấu sẽ khiến diễn biến bị bóp mèo rất nhiều." Thực tế, chính McGregor cũng có nhiều pha đòn lỗi hay kỹ thuật câu giờ mà Herb Dean cảm thấy ổn và cho qua.
Những đòn lỗi của Conor McGregor được trọng tài Herb Dean bỏ qua vì ông cho rằng việc can thiệp sẽ ảnh hưởng đến lợi thế của Khabib.
Việc mặc kệ dư luận cũng là một phần bài giảng của John McCarthy trong giáo trình COMMAND. Ông cho rằng việc trọng tài xử lý tình huống ngược với ý muốn khán giả là điều rất thường xuyên xảy ra. Đôi khi, nghe theo ý muốn khán giả là vi phạm đạo đức của trọng tài.
Sẵn sàng “xả thân” cứu võ sĩ
Cho đến nay, vẫn chưa có trường hợp nào trong làng MMA ghi nhận trọng tài bị chấn thương nghiêm trọng khi đang xử lý trận đấu. Tuy vậy, những vết bầm do ăn "đạn lạc" vẫn xảy ra liên tục, đặc biệt là lúc trọng tài thường phải dùng cả thân mình để che chắn cho các võ sĩ khi cảm thấy cần dừng trận đấu.
MMA là một bộ môn có áp lực và tốc độ thi đấu cực kỳ cao. Từ lúc hai võ sĩ hoàn toàn còn kiểm soát được trận đấu cho tới thời điểm một người bất tỉnh nằm trên sàn để đối thủ giã chỏ vào đầu đôi khi chỉ cách nhau 1 giây đồng hồ.
Đúng "sách giáo khoa", khi đó trọng tài phải dùng cả thân mình để tông võ sĩ còn lại văng khỏi khoảng cách ra đòn, hay thậm chí lấy thân mình đưa ra che chắn cho pha đòn. Việc đó khiến bản thân người trọng tài (với bảo hộ, ý thức bảo vệ bản thân và khả năng chịu đựng của cơ thể thấp hơn các võ sĩ) có thể hứng trọn những đòn đánh lạc đạn. Nhưng đó là điều bắt buộc phải làm. Đôi khi, dừng trận trễ một cú đấm cũng đủ để sự nghiệp của họ "đi bụi" nếu như có võ sĩ gặp tổn thương nguy hiểm tính mạng.
Dựa trên hệ thống tính điểm của Hiệp hội Boxing và Thể thao Đối kháng Hoa Kỳ, nhưng việc UFC tự mình xây dựng một hệ thống thông số đánh giá riêng khiến các trận đấu MMA không khác gì những sản phẩm khoa học thực sự.
Joe Rogan Experience – Chương trình phát sóng trực tuyến của bình luận viên UFC Joe Rogan tiếp tục là địa chỉ hàng đầu với những khán giả toàn thế giới.
Lại một tình huống bị knockout tới mất ý thức đáng chú ý diễn ra ở ONE: A New Tomorrow tối qua.
Trước sự thờ ơ của cả chủ tịch Dana White và những lời khiêu khích từ Jon Jones, Tom Aspinall một lần nữa lên tiếng về sức mạnh của mình.
Chuyền hai Liao Yi-Jen người được đánh giá là ứng cử viên nặng ký cho danh hiệu VTV Cup 2024 nhiều khả năng không thể tham dự giải đấu.
Sau những lần nín thở VAR can thiệp, Thanh Hóa FC cũng có chiến thắng ngược dòng cảm xúc trước Shan United ở trận ra quân bảng A giải Vô địch các CLB Đông Nam Á 2024/25.
Hôm nay, ngòy 21/8, US Open Pool Championship 2024 sẽ xác định các tay cơ giành vé vào vòng 64 cơ thủ cuối cùng, và Việt Nam có 6 đại diện vẫn còn hy vọng đi tiếp.
Kết quả bóng đá các CLB Đông Nam Á 2024 hôm nay. Cập nhật kết quả bóng đá các CLB Đông Nam Á 2024 mới nhất.
Hiệp hội billiards pool thế giới (WPA) tiếp tục cho thấy sự đối xử, phân biệt các cơ thủ Việt Nam qua thông báo mới nhất về giải TP.HCM mở rộng 2024.
Đội hình cầu thủ Chelsea 2024/2025 mới nhất. Cập nhật danh sách đội hình, số áo cầu thủ CLB Chelsea thi đấu mùa giải năm nay.
Ngoại binh từng được coi là cứu tinh của bóng chuyền nữ Thanh Hoá Sana Anarkulova sẽ có lần trở lại Việt Nam tham dự VTV Cup 2024.
Các CLB bóng chuyền đến từ nhiều quốc gia khác nhau đang sẵn sàng hành trình đặt chân đến Việt Nam chuẩn bị cho VTV Cup 2024.
Lần đầu chia tay "mái nhà xưa" Portland Trail Blazers sau 10 năm, Damian Lillard đã có mùa giải khó khăn trong màu áo Milwaukee Bucks
Sau hai ngày thi đấu, Việt Nam còn 6/8 cơ thủ tiếp tục tranh tài tại US Open Pool Championship 2024. Ngày thi đấu hôm nay, 21/8, sẽ quyết định những cái tên đi tiếp vào vòng 64 cơ thủ.
Dù ở cách nước Mỹ cả một đại dương, CLB bóng rổ Real Madrid vẫn bỏ túi hơn 20 triệu euro từ các đội bóng NBA nhờ “xuất khẩu" cầu thủ sang giải bóng rổ nhà nghề Mỹ.
Chuyên gia của tờ La Gazzetta dello Sport đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Fiorentina vs Puskas thuộc vòng play-off Conference League 2024/25.
Chuyên gia của tờ Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Chelsea vs Servette thuộc vòng play-off Conference League 2024/25.
Chuyên gia của tờ Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Jagiellonia vs Ajax thuộc vòng play-off Europa League 2024/25.
Chuyên gia của tờ Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Dinamo Kiev vs Salzburg thuộc vòng play-off Champions League 2024/25.
Tay vợt nam số 1 thế giới Jannik Sinner chỉ bị phạt 325.000USD và bị trừ 400 điểm ATP kiếm được ở giải Indian Wells Master 1000 dù hai lần dương tính doping.
Những cơ thủ carom 3 băng hàng đầu thế giới sẽ khởi động mùa giải mới vào thứ Năm, ngày 22 tháng 8, với Survival Masters tại Seoul, Hàn Quốc.
Tay vợt 22 tuổi này đã rút khỏi tất cả các sự kiện quốc tế dự kiến diễn ra vào tháng 8, bao gồm cả Korea Open bắt đầu vào thứ Ba tuần sau.
Sau chiến thắng đầy cảm xúc trước Mateusz Gamrot, Dan Hooker đang vô cùng tự tin về tương lai của mình với vị trí mới sau UFC 305.
Lịch thi đấu, trực tiếp cầu lông Japan Open năm 2024 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp giải cầu lông Nhật Bản mở rộng năm 2024 mới nhất.
Đội hình tiêu biểu Ngoại hạng Anh của năm do PFA bình chọn bao gồm 4 cầu thủ Man City, trong khi 5 ngôi sao của Arsenal được vinh danh…
Bản cập nhật 14.16b sẽ điều chỉnh lại sức mạnh của nhiều vị tướng, trong đó có Ahri DTCL sau khi vị tướng này được buff mạnh ở phiên bản 14.16.
Bản cập nhật LMHT 14.17 LOL tiếp tục có nhiều chỉnh sửa lớn tác động đến meta của Liên Minh Huyền Thoại, đặc biệt là ở vị trí các xạ thủ.
35 ngày sau chấn thương trong trận chung kết Copa America, Lionel Messi đang phục hồi như thế nào và bao giờ anh có thể trở lại tập luyện cùng các đồng đội?
Kylian Mbappe đã liên hệ với ủy ban pháp lý của Liên đoàn bóng đá Pháp và UEFA để đòi gần 55 triệu euro mà CLB cũ PSG chưa trả.
Nhà vô địch Olympic 2 lần Wang Chi-Lin rất phấn khích trước tiềm năng hợp tác của anh với Chiu Hsiang Chieh, người bạn đồng hành mới sau khi Lee Yang giải nghệ.
Trong ngày thi đấu thứ 2 của US Open Pool Championship 2024, các cơ thủ Việt Nam như Lường Đức Thiện, Đỗ Thế Kiên, Nguyễn Mạnh Đức sẽ có trận đầu tiên của mình trên đất Mỹ.
Kết quả bóng rổ VBA 2024 hôm nay mới nhất. Cập nhật kết quả Giải bóng rổ VBA 5x5 năm 2024 chính xác nhất diễn ra từ ngày 19/06 đến ngày 29/9.
Trước bức hình khiêu khích của Alex Pereira, đội ngũ của nhà vô địch Dricus Du Plesis đã lên tiếng về ý định đối đầu ngôi sao mới của giải đấu.
Đối thủ trong trận đấu đầu tiên của Phạm Văn Nam ở ONE Championship sẽ là tay đấm đến từ Team Lakay - phòng tập khét tiếng tại Philippines.
U16 Việt Nam tiếp tục tạo nên bất ngờ ở giải U16 Peace Cup 2024 khi hạ U16 Nhật Bản; qua đó giúp chủ nhà U16 Trung Quốc lên ngôi vô địch.
Cập nhật lịch thi đấu giải bóng chuyền VTV Cup 2024 với 8 đội bóng tranh tài trong đó có đội tuyển Việt Nam.
Đội tuyển bóng chuyền nam Việt Nam không có bất cứ sự thay đổi nào, 14 VĐV tham dự chặng I sẽ tiếp tục hành trình tại chặng II trên đất Indonesia.
Kết quả bóng đá U16 Quốc tế 2024 hôm nay. Cập nhật kết quả bóng đá U16 Quốc tế 2024 mới nhất.
Trước ngày lên đường cùng đoàn thể thao người khuyết tật Việt Nam tham dự Paralympic 2024, đô cử Lê Văn Công hừng hực quyết tâm tạo nên siêu kỳ tích ở đấu trường này.
Sau khi NBA công bố lịch thi đấu chính thức và chi tiết cuối tuần qua, người hâm mộ đã sớm chỉ ra đội bóng được ưu ái nhất về mặt truyền hình trong số 30 CLB tham dự giải.
Sự gắn kết giữa LeBron James và Stephen Curry tại Olympic vừa qua khiến người hâm mộ không khỏi tưởng tượng về viễn cảnh cả thi đấu cùng một đội ở NBA.
Chuyên gia của tờ Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Leicester vs Tottenham thuộc vòng play-off Champions League 2024/25.
Code FO4 mới nhất. Tại FC Pro Champions Cup 2024, người chơi có thể nhận hàng loạt mã code FC Online miễn phí khi theo dõi các trận đấu.