Thuật ngữ “kayfabe” có lẽ khá xa lạ với nhiều người, nhưng đối với những người hâm mộ ruột của đô vật biểu diễn thì nó khá gần gũi và thú vị. Vì có nó họ mới thưởng thức được những giá trị mà Pro Wrestling mang lại.
Khái niệm và nguồn gốc
Vào những năm đầu tiên khi loại hình giải trí này xuất hiện, người xem không hề biết rằng màn đấu vật trước mắt họ đã được định sẵn kết quả và được xây dựng kịch bản để tạo ra hứng thú giữa hai đô vật sắp sửa thượng đài với nhau. Nên sự thật này được bao bọc trong bí mật, chỉ những người trong nghề với nhau mới nắm rõ.
Dù vậy, thuật ngữ kayfabe này không hề có xuất xứ rõ ràng, chỉ có thể rút ra rằng nó nghe không giống bất cứ từ nào trong tiếng Anh lúc đó. Do vậy người ngoài ngành có lỡ nghe được thì vẫn không hiểu nó là gì.
Matt Hardy và Jeff Hardy là anh em ruột, nhưng cũng có những lúc họ phải thù nhau theo kịch bản của công ty.
Kayfabe hiểu đơn giản là bức màn giữa những câu chuyện trên sàn đấu và đời thực. Ví dụ, đô vật A trên sàn đấu thù với đô vật B, do B xúc phạm, đánh lén A, cả hai cùng có những trận thi đấu nảy lửa và kết là một trong hai giành chiến thắng ở một sự kiện lớn.
Còn đằng sau màn diễn, họ là bạn của nhau, đang làm việc và phối hợp cùng nhau kể câu chuyện đó cho khán giả xem. Thế nên có thể nói kayfabe là một bức màn kịch trên sàn đấu, những gì diễn ra trên sàn đấu là “ở trong kayfabe”.
Sau một thời gian, qua sự xuất hiện của truyền hình cáp, sự sắp đặt của Pro Wrestling bắt đầu trở nên lộ liễu, và đến một ngày Vince McMahon, người sở hữu công ty đô vật WWF(tiền thân WWE) chủ động vén bức màn này lên và giới thiệu cho khán giả Mỹ sự thật đằng sau hậu trường của loại hình giải trí này.
Tại sao cần có kayfabe?
Khi xem phim bom tấn Hollywood, hay kịch, phim truyền hình, những nhân vật đó liệu là thật? Hay là các diễn viên nhập tâm và diễn tròn vai các nhân vật đó? Người đô vật cũng y như vậy. Những tính cách người đô vật thể hiện trên sàn đấu hiếm khi là những tính cách thật của họ, vì đó là vai diễn, họ phải làm tròn vai để có thể giữ người xem thích thú.
Các phim bom tấn, kịch, phim truyền hình hay, thì người xem sẽ thấy cuốn hút, do kịch bản hay, tình tiết đặc sắc, và được đầu tư kĩ lưỡng trong bối cảnh. Đô vật cũng vậy, khi trận đấu hay là trận đấu được lên kịch bản kĩ lưỡng, độ dài hợp lí, đòn đánh đặc sắc, trang phục người đô vật phải hợp với nhân vật họ thể hiện.
Dù đô vật không thật, nhưng nó mang giá trị nghệ thuật và giải trí. Kayfabe được bảo vệ tốt tức là logic của các trận đấu hợp lí, các nhân vật cảm giác như thật. Điều này giữ trọn vẹn trải nghiệm của người xem, nên dù có thể họ biết nó là giả, nhưng trong buổi diễn họ có thể tin vào câu chuyện diễn ra trước mắt, đắm chìm vào một phần của thế giới đó, và được giải trí qua nó.
Khi nào nên và không nên giữ kayfabe
Vì để cải thiện trải nghiệm người xem nên nhiều đô vật thời hiện đại đã dùng tài khoản cá nhân trên mạng xã hội của mình sử dụng trong việc giữ kayfabe bên ngoài sàn đấu, mang thêm tính thực cho trải nghiệm giải trí của khán giả, có thể giao tiếp với cộng đồng người hâm mộ và truyền tải được nhiều thứ mà thời trước không thể làm được. Nhưng điều này cũng lộ ra những yếu tố nhạy cảm, không nên sử dụng đến mạng xã hội, phản tác dụng trong việc áp dụng kéo dài trải nghiệm của người hâm mộ.
Để giữ được trải nghiệm kayfabe hoàn chỉnh, cần có tính xuyên suốt trong các phương tiện truyền thông, để giữ khán giả không bị hụt hẫng. Ví dụ trên A thù B trên truyền hình, thì cả hai phải giữ vững vai diễn đó trong các phương tiện truyền thông khác như Youtube, Facebook, nếu có thể thì cả khi gặp nhau ở nơi công cộng. Cả hai phải tránh né không được xuất hiện trong cùng một video, hay một nơi đông người,....
Còn khi nào nên dừng kayfabe và đặt con người đằng sau vai diễn lên trên, thì đó là vào những sự kiện xã hội như từ thiện, hay lên tiếng về một vấn đề về xã hội, thời sự như nạn bạo lực học đường, dịch bệnh,... Trong những sự kiện này, nếu tiếp tục níu lấy kayfabe và diễn một vai xấu, thì điều này, thứ nhất, do việc đô vật được lên kịch bản đã quá phổ biến trên thế giới, sẽ làm tổn hại đến chính người đằng sau vai diễn đó, và hai là có thể dẫn đến ảnh hưởng xấu không mong muốn khi hiểu sai, gây chia rẽ cộng đồng.
Kết
Kayfabe, một thuật ngữ độc tôn cho ngành giải trí đấu vật biểu diễn hầu như không ai để tâm, nhưng nó lại đóng vai trò quan trọng trong trải nghiệm của người hâm mộ. Thực tại trên sàn đấu đã được tiến hóa theo với thời đại. Và để thưởng thức mà ngành giải trí này mang lại, người xem cũng nên chìm vào kayfabe, góp phần vào một trải nghiệm thú vị, tương tác chung với màn diễn.
Làm sao để "cảm" được những vở kịch bạo lực của đô vật biểu diễn?
Một tin buồn đến từ công ty đô vật lớn nhất hành tinh WWE khi tổ chức này tuyên bố sự kiện đấu vật biểu diễn hoành tráng WrestleMania phải đấu kín
Quá chán nản với việc những ngôi sao UFC sắp "hết thời" xem WWE như một bến đỗ an toàn, nữ vương WWE Becky Lynch đã gửi lời đáp trả đến Jon Jones.
Lịch thi đấu, trực tiếp Vô địch Châu Á năm 2025 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải cầu lông Vô địch Châu Ánăm 2025 mới nhất.
Đội hình ra sân trận đấu giữa Inter Miami và Los Angeles FC thuộc tứ kết Champions Cup vào lúc 7h00 ngày 10/4. Cập nhật đội hình trận Inter Miami vs LAFC.
Liệu mùa sau sẽ có thể trở thành thời điểm mang tính bước ngoặt cho Bronny James, con trai của LeBron James đang thi đấu tại NBA cho Los Angeles Lakers?
Chuyên gia của tờ Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Barcelona vs Dortmund thuộc vòng tứ kết Champions League 2024/25.
Chuyên gia của tờ Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa PSG vs Aston Villa thuộc vòng tứ kết Champions League 2024/25.
Chuyên gia của tờ Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Lyon vs MU thuộc vòng tứ kết Europa League 2024/25.
Chuyên gia của tờ Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Real Betis vs Jagiellonia thuộc vòng tứ kết Conference League 2024/25.
Chuyên gia của tờ Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Tottenham vs Frankfurt thuộc vòng tứ kết Europa League 2024/25.
Chuyên gia của tờ Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Rangers vs Bilbao thuộc vòng tứ kết Europa League 2024/25.
Chuyên gia của tờ Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Bodo Glimt vs Lazio thuộc vòng tứ kết Europa League 2024/25.
Chuyên gia của tờ Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Legia Warszawa vs Chelsea thuộc vòng tứ kết Conference League 2024/25.
Chuyên gia của tờ Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Celje vs Fiorentina thuộc vòng tứ kết Conference League 2024/25.
Cựu vô địch hạng nặng boxing thế giới Anthony Joshua sẽ có cơ hội đấu "trận cứu vớt sự nghiệp" và trớ trêu khi đối thủ có thể là bại tướng Joseph Parker...
Bảng xếp hạng bóng đá VCKU17 châu Á 2025 mới nhất. Cập nhật BXH của U17 Việt Nam VCK giải U17 châu Á 2025.
Kết quả bóng đá U17 châu Á 2025 hôm nay. Cập nhật kết quả bóng đá U17 châu Á 2025 mới nhất.
Cả Đông Nam Á tự hào về màn trình diễn của U17 Việt Nam và U17 Indonesia ở VCK U17 châu Á 2025.
Cập nhật link trực tiếp trận Chung Kết nam cúp bóng chuyền Hùng Vương nội dung nữ giữa Biên Phòng vs Công An Tp.Hồ Chí Minh.
Đối với một số ngôi sao hàng đầu lịch sử NBA, ném phạt tuy chỉ có 1 điểm mỗi quả nhưng lại mang đến nguồn điểm dồi dào cho cả sự nghiệp.
Cập nhật link trực tiếp trận tranh hạng 3 nữ cúp bóng chuyền Hùng Vương nội dung nữ giữa VTV Bình Điền Long An vs Vietinbank.
Barcelona là câu lạc bộ kiếm được nhiều tiền nhất tại Champions League mùa này, trong khi Real Madrid chỉ đứng thứ sáu, xếp sau đối thủ ở tứ kết là Arsenal.
Chuyên gia của tờ Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Bayern Munich vs Inter Milan thuộc vòng tứ kết Champions League 2024/25.
Chuyên gia của tờ Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Arsenal vs Real Madrid thuộc vòng tứ kết Champions League 2024/25.
Chủ tịch Florentino Perez đã phá vỡ truyền thống của mình để thưởng thêm cho mỗi cầu thủ Real Madrid số tiền lên tới 250.000 euro, tương đương 6,87 tỷ đồng.
Monte Carlo Masters chính thức khởi tranh vào ngày 6-4. Giải đấu có lịch sử lâu đời mở đầu cho mùa sân đất nện trước khi bước vào Roland Garros.
Phiên bản mid-patch TFT 14.1 đã ra mắt trong buổi chiều ngày hôm nay 8/4 với nhiều chỉnh sửa đáng chú ý về meta của Đấu Trường Chân Lý.
Cuộc đua xe đạp tranh Cúp Truyền hình TP.HCM Non sông liền một dải lần thứ 37-2025 HTV - Tôn Đông Á tiếp tục với chặng 5 vào sáng ngày 8/4/2025.
Trực tiếp đua xe đạp Cúp truyền hình TPHCM 2025 hôm nay. Link xem trực tuyến chặng 5 Cúp truyền hình TPHCM 2025 từ Thanh Hóa đến Nghệ An - Vinh với lộ trình dài 139km.
Truyền thông Thái Lan dành những lời khen và bày tỏ niềm vui trước thành tích ấn tượng của U17 Việt Nam và Indonesia ở VCK U17 châu Á 2025.
Quyết định từ bỏ danh hiệu quan trọng nhất trong làng Quyền Anh - chiếc đai WBC đã được Dmitry Bivol đưa ra để có trận đấu thứ 3 với Artur Beterbiev.
Là một trong những cầu thủ có lương thuộc hàng cao nhất NBA, Ben Simmons lại rất ít ra sân và có thi đấu thì số phút trung bình cũng khá thấp.
Barca củng cố vị trí dẫn đầu của mình, bỏ xa Real Madrid 4 điểm. Với lịch thi đấu còn lại, liệu Los Blancos có hy vọng đảo ngược tình thế?
Chiến thắng bất ngờ của UAE trước Australia mang đến kịch bản khó lường ở bảng B VCK U17 châu Á 2025 cho hai tấm vé vào tứ kết; đồng thời có suất dự VCK World Cup 2025.
U17 Indonesia đã có tấm vé sớm dự VCK World Cup U17 2025 sau hai chiến thắng liên tiếp tại VCK U17 châu Á 2025. Họ đang chờ U17 Việt Nam.
U17 Indonesia có chiến thắng ấn tượng trước U17 Yemen để có tấm vé sớm đến U17 World Cup 2025.
Cầm chân U17 Nhật Bản với thế trận điên rồ, U17 Việt Nam thắp lên hy vọng lớn để giành vé dự U17 World Cup 2025.
Vòng tuyển chọn 2 TP.HCM World Cup 2025 diễn ra từ ngày 7-11/4 với sự tranh tài của gần 250 cơ thủ, thi đấu theo thể thức 30 điểm không giới hạn lượt cơ.
Một trận Chung Kết kịch tính đã không diễn ra như kỳ vọng, LP Bank Ninh Bình hoàn toàn huỷ diệt đối thủ để lên ngôi vô địch cúp Hùng Vương 2025 xứng đáng.
Cựu vô địch UFC Michael Bisping đã chỉ ra những yếu tố then chốt khiến Jon Jones sợ người đồng hương tài năng của anh - Tom Aspinall.
Link xem trực tiếp trận bóng đá U17 Việt Nam vs U17 Nhật Bản thuộc vòng chung kết U17 châu Á 2025. Cập nhật kênh phát sóng, link trực tuyến U17 Việt Nam vs U17 Nhật Bản lúc 22h00 ngày 7/4.
Chuyên gia của tờ Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Leicester vs Newcastle thuộc vòng 31 Ngoại hạng Anh 2024/25.